تیتر یک اقتصادی ها

فیلم روز

سال 95؛ سال کامیابی و جهش صنعت نفت

naft

به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا ، صنعت نفت ایران یکی از بخش هایی بود که توانست بیشترین بهره ها را از لغو تحریم ها نصیب خود سازد. وزارت نفت با استفاده از فضای به وجود آمده و تجربه گروه کاری که در این وزارتخانه مشغول بودند کوشید ابتدا ظرفیت های تولید نفت را بالا ببرد و سپس مشتریان از دست رفته خود را جلب کند. این گزارش به روند رو به رشد صنعت نفت در سال گذشته پرداخته است.
مهمترین نکته ای که شگفتی تحلیلگران بازار نفت را به بار آورد، توانایی ایران برای بازسازی توانایی تولید خود در دوره یک ساله پس از تحریم ها بود. در حالی که بسیاری از نهادها و کارشناسان خارجی افزایش تولید ایران را برای دوره یک ساله پس از برجام حداکثر ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار بشکه در روز پیش بینی می کردند اما آمارها حاکی از آن است که از دی ماه سال ۱۳۹۴ که برجام به اجرا در آمد تا دی ماه سال ۱۳۹۵ بیشتر از یک میلیون بشکه بر ظرفیت های تولید نفت ایران افزوده شد.
تلاشگران صنعت نفت جمهوری اسلامی توانستند روند بازگشت کشورمان به سطح پیش از تحریم ها را که چیزی حدود سه سال ارزیابی می شد در حدود یک سال محقق سازند. در نتیجه این ایران توانست با تولید نزدیک به چهار میلیون بشکه نفت در روز جایگاه پیشین خود را در عرضه نفت به بازار به دست آورد.
اهمیت این دستاورد در آن است که تولید و افزایش صادرات نفت باعث شد تا این صنعت به موتور محرک اقتصاد ایران تبدیل شود و رشد اقتصادی دو رقمی و بیش از ۱۱ درصدی را برای کشورمان به ارمغان آورد.

**شکست تحریم ها و بازپس گیری بازار مشتریان سنتی
بدون تردید، اعمال تحریم ها علیه کشورمان تاثیر بسیار زیادی بر اقتصاد ایران داشت. مهمترین هدف این تحریم ها صنعت نفت ایران بود که شریان اصلی حیات اقتصادی ایران به حساب می آمد. اگر چه صنعت نفت ایران از سال های ابتدایی پس از انقلاب با تحریم های گوناگون روبرو بود اما با آغاز دهه ۱۳۹۰ خورشیدی این تحریم ها وارد مرحله جدید شد. تا پیش از تحریم ها ایران روزانه نزدیک به چهار میلیون بشکه نفت تولید می کرد که بیشتر از ۲٫۵ میلیون بشکه از آن به دیگر کشورها صادر می شد. از سال ۱۳۹۰ به تدریج با افزایش فشارهای بین المللی از میزان تولید و صادرات ایران کاسته شد تا اینکه در سال ۱۳۹۲ تولید نفت ایران به حدود ۲٫۵ میلیون بشکه رسید. صادرات نفت کشورمان نیز به حدود یک میلیون بشکه در روز کاهش یافت. حتی در برخی دوره ها صادرات نفت ایران به ۸۰۰ هزار بشکه هم می رسید.
با استقرار دولت یازدهم و نمایان شدن دیدگاه تعاملی «حسن روحانی» به تدریج صنعت نفت از دوره رکود خارج شد. تا قبل از دی ماه ۱۳۹۴ تولید نفت ایران پایین تر از سه میلیون بشکه قرار داشت اما با توافق هسته ای و اجرای برجام به تدریج روند رشد تولید و صادرات نیز آغاز شد. با آغاز سال ۱۳۹۵ تولید نفت کشورمان به بیشتر از سه میلیون بشکه رسید و این روند افزایش تولید تا پایان سال ادامه یافت.
آخرین گزارش سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) برای ماه اسفند حکایت از آن دارد که تولید نفت ایران به بیشتر از ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه رسیده و نسبت به دوره گذشته آن در ماه دی و بهمن گذشته روزانه بیش از ۳۶ هزار بشکه بر تولید ایران افزوده شده است. بسیاری از مقام های کشورمان و تحلیلگران اقتصادی جهان بر ادامه روند افزایش تولید ایران تاکید دارند. آن ها بر این باورند که ایران در تلاش است تا سال ۲۰۲۱ تولید نفت خود را به ۴٫۸ میلیون بشکه در روز برساند تا درآمد سالانه ۷۰ میلیارد دلاری را کسب کند.
در کنار افزایش تولید نفت، کشورمان در مدت یک سال گذشته توانسته است بسیاری از بازارهای از دست رفته خود در اروپا و آسیا را بازپس گیرد و صادرات خود به این مناطق را به سطح پیش از تحریم ها برساند. اکنون ایران روزانه نزدیک به ۶۰۰ هزار بشکه نفت به اروپا صادر می کند و قرار است این رقم تا دوماه آینده به ۸۰۰ هزار بشکه در روز برسد. در مورد کشورهای آسیایی نیز صادرات نفت ایران به چهار مشتری عمده قاره کهن در زمستان سال ۱۳۹۵ نسبت به زمان مشابه سال پیش از آن دوبرابر شد.

**روند آرام بهبود قیمت ها
این دستاوردها در حالی حاصل شد که کشورهای قدرتمند اوپک به ویژه عربستان سعودی به شدت با افزایش تولید ایران مخالفت می کردند و بارها به همین دلیل مانع از دستیابی به توافقی برای کاهش عرضه و افزایش قیمت نفت شده بودند.
پس از آنکه قیمت نفت در سال ۱۳۹۲ به بیشتر از ۱۰۰ دلار رسید در کمتر از دوسال بعد قیمت ها با افت شدید ۷۰ درصدی به زیر ۳۰ دلار در هر بشکه رسید و بسیاری از کشورهای تولید کننده نفت را دچار مشکل کرد. کشورهای تولیدکننده نفت در اوپک و خارج آن تلاش های بسیاری را برای بهبود قیمت ها انجام دادند اما هیچ یک از ابتکارها مورد تایید قرار نگرفت. در این نشست ها ایران تاکید داشت که به هیچ عنوان از سهم تولید خود به میزان دوره پیش از تحریم ها عقب نشینی نمی کند و تولید خود را تا رسیدن به آن اندازه ادامه می دهد. در مقابل، عربستان سعودی که بیشتر از سهم خود تولید می کرد و جای ایران را در دوره تحریم پر کرده بود، به شدت با این خواسته مخالفت می کرد. عربستان کاهش تولید خود را منوط به کاهش یا توقف افزایش تولید ایران کرده بود.
سرانجام در آذرماه سال گذشته کشورهای عضو اوپک در کنار برخی از تولیدکنندگان نفت همچون روسیه تصمیم گرفتند تولید خود را کاهش دهند. سران سعودی در یک عقب نشینی آشکار و برای جلوگیری از زیان بیشتر حاضر شدند از تولید نفت خود بکاهند. در این توافق، کشورهای عضو اوپک کاهش بیشتر از یک میلیون بشکه ای تولید را پذیرفتند اما ایران از این طرح مستثنی شد و اجازه یافت تا تولید خود را به سطح پیش از تحریم ها برساند.
این توافق نقش چشمگیری در بهبود قیمت نفت داشت. در حالی که بهای سبد نفتی اوپک در ابتدای سال ۱۳۹۵ زیر ۳۰ دلار بود در پایان سال به بیشتر از ۵۰ دلار در هر بشکه رسید. بر اساس گزارش تارنمای اوپک، قیمت نفت ایران نیز در ماه فوریه ۲۰۱۷ با ۲٫۴ درصد رشد به ۵۳ دلار در هر بشکه رسید. به موازات روند رو به کامیابی صنعت نفت ایران، کارشناسان تاکید دارند در رسیدن قیمت ها به دامنه معقولی که حدود ۶۵ دلار تعیین شده است هم منافع تولیدکنندگان تامین می شود و هم تولید نفت های غیرمتعارف و افزایش عرضه در بازار نفت کنترل خواهد شد. نتیجه این فرایند، افزایش توانایی اقتصاد انرژی ایران برای استحصال بیشینه منابع ملی، رشد درآمدهای کشور و در نتیجه امکان تقویت زیرساخت های اقتصادی است.
پژوهشم**۹۱۳۰ **۹۲۷۹**خبرنگار: حسین عباسی نسب**انتشاردهنده: سیدمحمد موسی کاظمی

برچسب ها

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

متاسفیم. نظرات بسته است.