تیتر یک اقتصادی ها

فیلم روز

تبلیغات

canal

آیا سکه های رایج در ایران ارزش ذوب کردن دارند ؟

سکه

از روزی که داریوش کبیر در ۲۵۰۰ سال پیش ضرب سکه در قلمروی ایران را رسمی کرد تا به امروز، همواره سکه به عنوان یکی از پول های رایج مورد استفاده در ایران بوده است. اما از ۴۰ سال پیش تا کنون که ارزش ریال ایران همواره در حال کمتر شدن است، به نظر می رسد که سکه حتی موقعیت خود به عنوان یک “پول خرد” را در ایران از دست داده است (یا حداقل نقش آن در معاملات روزمره ی مردم به شدت کمرنگ شده است)، به طوری که در ماه های گذشته خبرهایی از ذوب سکه ‌های رایج کشور به خصوص ۲۰۰ و ۵۰۰ تومانی و خروج فلزات آن ها به خارج از کشور منتشر شده است. به نظر شما آیا سکه های رایج در ایران ارزش ذوب کردن دارند ؟ در این مطلب قصد داریم تا به بررسی سکه های رایج در بازار پرداخته و ارزش واقعی فلز آن ها را محاسبه کنیم. در ادامه با نت نوشت همراه باشید.

 

آیا سکه های رایج در ایران ارزش ذوب کردن دارند ؟

اگر از متولدین دهه پنجاه، شصت و اوایل هفتاد باشید، حتما به یاد دارید که زمانی حتی سکه های ۵ و ۱۰ تومانی هم ارزش خاص خود را داشتند، اما امروزه کم ارزش ترین سکه ای که گاها مورد استفاده قرار می گیرد سکه ی ۵۰ تومانی می باشد. بنابراین در این مطلب فقط سکه های ۵۰ و ۱۰۰ و ۲۰۰ و ۵۰۰ تومانی را مورد بررسی قرار می دهیم. با توجه به افت شدیدی که ارزش پول ملی طی روز های گذشته اینکه سکه های رایج در ایران ارزش ذوب کردن دارند سوال و درگیری ذهنی برای بسیاری ایجاد کرده است.

 

سکه های ۱۰۰ و ۲۰۰ و ۵۰۰ تومانی / آیا سکه های رایج در ایران ارزش ذوب کردن دارند ؟

قبل از بررسی اینکه سکه های رایج در ایران ارزش ذوب کردن دارند یا خیر باید گفت که تمامی سکه های ضرب شده در سال های اخیر در ایران یا از آلیاژ “مس، نیکل، آلومینیوم” و یا آلیاژ “مس، نیکل، روی” تشکیل شده اند، پس بهتر است تا در ابتدا نگاهی به قیمت این فلزات در بازارهای جهانی بیندازیم. قیمت لحظه ای فلزات جهانی در بورس لندن و نیویورک در ساعت ۱۸ روز جمعه ۲۶ مرداد ۹۷ به صورت زیر می باشد:

هر تن مس: ۵۹۲۲ دلار
هر تن نیکل: ۱۳۴۰۰
هر تن آلومینیوم: ۲۰۳۰ دلار
هر تن روی: ۲۳۶۰ دلار

ضمن اینکه قیمت دلار هم اکنون در بازار تهران در حدود ۱۰۴۰۰ تومان می باشد. پس با یک محاسبه ی ساده داریم:

هر گرم مس: ۶۱٫۶ تومان
هر گرم نیکل: ۱۳۹٫۴ تومان
هر گرم آلومینیوم: ۲۱٫۱ تومان
هر گرم روی: ۲۴٫۵ تومان

مطلب مورد توجه بعدی، درصد فلزات به کار رفته در آلیاژ هر سکه می باشد. همان طور که احتمالا شنیده اید، فلز نیکل موجود در سکه ها معمولا توجه قاچاقچیان فلز را به خود جذب می کند، پس باید برای  پاسخ به سوال اینکه سکه های رایج در ایران ارزش ذوب کردن دارند یا نه، باید ببینیم که در هر سکه ی ایرانی چه میزانی از این فلزات به کار رفته اند.

سکه های آلومینیوم-برنزی ۱۰۰ تومانی با عیار ۹۲ درصد مس و ۶ درصد آلومینیوم و ۲ درصد نیکل تولید می شوند (منبع: www.khabaronline.ir و بانک مرکزی ایران)، در حالی که سکه های نیکل برنجی ۲۰۰ و ۵۰۰ تومانی با عیار ۶۴ درصد مس و ۲۴ درصد روی و ۱۲ درصد نیکل ضرب می شوند (این نوع سکه ها در نقاط دیگر دنیا با حدود ۲۰ درصد نیکل ساخته می شوند). ترکیب آلیاژهای به کار رفته در سایر سکه های ۵۰ و ۱۰۰ و ۲۰۰ و ۵۰۰ تومانی هم تقریبا به شکل مشابه می باشند. به طور کلی در سکه های ساخت ایران، به نظر می رسد که به طور میانگین از آلیاژ گران قیمت نیکل کمتر از سایر نقاط دنیا استفاده می شود.

 

پی نوشت: آلیاژ سکه یادبود ۵۰۰ تومانی هفته وحدت از ۹۲ درصد مس، ۴ درصد نیکل و ۲ درصد آلومینیوم تشکیل شده و قیمت سکه های ۵۰ تومانی هم به صورت تقریبی محاسبه شده است.

سکه یادبود ۵۰۰ تومانی هفته وحدت / آیا سکه های رایج در ایران ارزش ذوب کردن دارند ؟

قبل از هر سخنی، برای توضیح بیشتر راجع به اینکه آیا سکه های رایج در ایران ارزش ذوب کردن دارند یا نه! توجه به دو نکته ضروری می باشد: اولا، برخی از سکه های ذکر شده در جدول بالا فقط برای برخی مناسبت های خاص و به تعداد محدود ضرب شده اند. دوما، در زمانی که بانک مرکزی شروع به ضرب این سکه ها نمود (از سال ۸۷ تا ۹۰)، قیمت دلار در حدود ۱۰۰۰ تومان بود.

بیشتر بخوانید: با ثبات ترین ارز دنیا در سال ۲۰۱۸

هزینه ضرب هر سکه بین ۳۷ تا ۴۰ تومان است (منبع: ebtek​arnews.‎​com) که می توان آن را به قیمت های فوق اضافه کرد. همچنین، محاسبات بالا بر اساس قیمت دلار آزاد انجام شده، در حالی که بانک مرکزی برای ضرب سکه های فوق، قطعا فلزات مورد نیاز خود را با دلار ۴۲۰۰ تومانی تهیه خواهد کرد. با این حساب،  هزینه ی ساخت سکه های رایج برای بانک مرکزی (با احتساب ۴۰ تومان برای ساخت هر سکه) به صورت زیر می باشد:

سکه ۵۰ تومانی (وزن ۵٫۳ گرمی): ۱۷۰ تومان
سکه ۱۰۰ تومانی (۸٫۵ گرمی): ۲۴۵ تومان
سکه ۱۰۰ تومانی (۶٫۴ گرمی): ۱۹۵ تومان
سکه ۲۰۰ تومانی (۸٫۶ گرمی): ۲۵۳ تومان
سکه ۵۰۰ تومانی (۱۰٫۱ گرمی): ۲۹۰ تومان
سکه ۵۰۰ تومانی (۱۲ گرمی): ۳۴۱ تومان

با توجه به محاسباتی که در نت نوشت برای پاسخ به سوال آیا سکه های رایج در ایران ارزش ذوب کردن دارند ؟ انجام شد، ابهامات بسیاری درباره ضرب سکه ها در ایران به وجود می آید. اول از همه، همانطور که می بینید هم اکنون به غیر از سکه ۵۰۰ تومانی، ضرب بقیه ی سکه ها برای بانک مرکزی بیش از ارزش پولی آن سکه هزینه دارد. از طرف دیگر بهتر است با نت نوشت همراه باشید تا نگاه دقیقی به قیمت فلز نیکل موجود در تک تک این سکه ها بیندازیم. همان طور که در جدول مشخص است، بیشتر ارزش مربوط به یک سکه به دلیل فلز مس به کار رفته در آن می باشد و نیکل سهم بسیار کمی از آلیاژ سکه ها را تشکیل می دهد. بنابراین ذوب سکه های رایج امروزی برای به دست آوردن فلز گران قیمت نیکل به صرفه نمی باشد. در گذشته سکه ها دارای درصد بیشتری از فلز نیکل در ساختار خود بودند، اما امروزه عیار نیکل بسیار کم شده است. به طور کلی زمانی که ارزش فلز سکه به ۱٫۵ الی ۲ برابر قیمت پولی آن سکه می رسد، قاچاقچیان شروع به ذوب آن مسکوکات می کنند.

اما اگر درباره سکه های قدیمی تر (مثل سکه های ۲۵ و ۵۰ تومانی) صحبت کنیم، در پاسخ به سوال آیا سکه های رایج در ایران ارزش ذوب کردن دارند !!! می بینیم که ذوب کردن آن ها برای استخراج فلزشان کاملا به صرفه و اقتصادی می باشد. به هر حال این نوع تناقضات بین ارزش واقعی و ارزش پولی سکه ها در آینده می تواند مشکلات بیشتری را برای نظام پولی کشور به همراه داشته باشد.

برچسب ها

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

متاسفیم. نظرات بسته است.

تبلیغات

canal